|
Kada je osnovana Matica srpska, u aktu o osnivanju zapisano je kao cilj da se "knjige srbske rukopisne na svetu izdaju i rasprostranjavaju i to odsad i bez prestanka i za svagda". Tako su udareni temelji prvoj izdavackoj kuci koja je i do danas, pod nazivom Izdavacko preduzece Matice srpske, ostala jedna od vodecih u zemlji. Na ove tradicije nadovezala se posle II svetskog rata izdavacka delatnost na jezicima naroda i narodnosti. Osnovano je preduzece "Bratstvo-jedinstvo" s ciljem da izdaje novine i knjige na svim jezicima. Ovu misiju su kasnije preuzele posebne organizacije: "Dnevnik" na srpskom, "Forum" na madjarskom, "Obzor" na slovackom, "Libertatea" na rumunskom i "Ruske slovo" na rusinskom jeziku. Izdavacka kuca Matice srpske usmerena je na izdavanje kapitalnih dela i najvrednijih knjiga savremene domace i svetske knjizevnosti. Najveci poduhvati su "Srpska knjizevnost u sto knjiga", edicija objavljena u dva izdanja, i sabrana dela velikih srpskih pisaca poniklih na tlu Vojvodine. Pored Dositeja Obradovica, velikog prosvetitelja i prvog ministra prosvete u Srbiji, u Vojvodini su rodjeni dramski pisci Jovan Sterija Popovic i Kosta Trifkovic, pesnici Lukijan Musicki, Laza Kostic, Djura Jaksic i Jovan Jovanovic Zmaj, prozaisti Jakov Ignjatovic i Stevan Sremac, a u Sremskim Karlovcima se skolovao pesnik Branko Radicevic, koji je na obliznjem brdu Strazilovu i sahranjen. Od pisaca novijeg vremena najvecu afirmaciju postigli su Milos Crnjanski, Veljko Petrovic, Isidora Sekulic, Dusan Vasiljev, Zarko Vasiljevic, Jovan Popovic, a od savremenika prozaisti Bosko Petrovic, Aleksandar Tisma, Pavle Ugrinov i Petko Vojnic Purcar, pesnici Vasko Popa, Stevan Raickovic, Bogdan Ciplic, Miroslav Antic, od knjizevnih istoricara Mladen Leskovac, Zivan Milisavac, Zivojin Boskov i dr. Maticina edicija "Prva knjiga" godinama doprinosi afirmaciji mladih knjizevnih stvaralaca. "Forum" se zahvaljujuci dobroj organizaciji i modernoj tehnici u sopstvenoj stampariji svrstao u red najuglednijih izdavackih kuca u zemlji. Svake godine objavljuje 10 do 15 knjiga pisaca koji pisu na madjarskom jeziku. U koprodukciji s budimpestanskim kucama "Forum" izdaje dela istaknutih jugoslovenskih pisaca na madjarskom jeziku, koja i u Madjarskoj imaju prodju. Stampa u Vojvodini ima dugu tradiciju. Jos 1768. godine svestrani umetnik i pisac iz Vojvodine Zaharije Orfelin pokrenuo je "Slaveno-serbski magazin", prvi casopis kod Juznih Slovena. Prvi srpski politicki listovi izlazili su u Becu. Knjizevni casopis "Serbske letopisi", koji je kasnije dobio ime "Letopis Matice srpske", oznacio je prodor srpske kulture i na ovom podrucju.
|